Μετατρέποντας τη διαχείριση αποβλήτων σε βιώσιμη διαχείρηση υλικών

22 Μαΐου 2018
Εγκρίθηκαν σήμερα 22 Μαΐου από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οι νέοι κανόνες για τα απόβλητα, μέρος του αναθεωρημένου πακέτου για την κυκλική οικονομία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2015. Κεντρικός στόχος της νέας δέσμης μέτρων είναι η επίτευξη βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των προϊόντων. Η νέα νομοθεσία θέτει υψηλότερους στόχους ανακύκλωσης για τα αστικά απόβλητα, και νέους κανόνες για τη χωριστή συλλογή και τη σταδιακή κατάργηση της υγειονομικής ταφής. Σημαντική είναι η έμφαση που δίνεται στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων ως μέσο για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι.
Επίσης, προβλέπονται κίνητρα προς τους παραγωγούς για το σχεδιασμό προϊόντων, σε συνδυασμό με τη διευρυμένη ευθύνη των παραγωγών για τα προϊόντα που παράγουν κατά το στάδιο που καθίστανται απόβλητα. Ακόμη, ενδιαφέροντα μέτρα προβλέπονται για την εφαρμογή της ιεράρχησης των αποβλήτων όπως: η εφαρμογή προγραμμάτων «πληρώνω όσο πετάω», η θέσπιση μέτρων για την προώθηση προϊόντων και υλικών που έχουν προετοιμαστεί για επαναχρησιμοποίηση, και τα οικονομικά κίνητρα για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές.

 

 

Δελτίο Τύπου του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 22/05/2018

Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα τη δέσμη μέτρων για τα απόβλητα, που ορίζει νέους κανόνες για τη διαχείριση των αποβλήτων και θεσπίζει νομικά δεσμευτικούς στόχους για την ανακύκλωση.

Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που οι υπουργοί ενέκριναν σήμερα την αναθεωρημένη νομοθεσία για τα απόβλητα. Η Ευρώπη κινείται προς μια κυκλική οικονομία. Αυτοί οι νέοι κανόνες προστατεύουν όχι μόνο το περιβάλλον μας αλλά και την υγεία των πολιτών μας. Από σήμερα καλύπτουμε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των προϊόντων, από την παραγωγή και την κατανάλωση μέχρι τη διαχείριση των αποβλήτων. Με την απόφαση αυτή κάνουμε τις οικονομίες μας πιο βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον.

κ. Neno Dimov, Υπουργός Περιβάλλοντος και Υδάτων της Βουλγαρίας

 

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπληρώσουν τους ακόλουθους στόχους, καθώς θα αυξάνουν την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων:
  Έως 2025
  Έως 2030
  Έως 2035
Αστικά απόβλητα
  55%
  60%
  65%
Τα κράτη μέλη έχουν προθεσμία μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2025 για να εφαρμόσουν τη χωριστή συλλογή των προϊόντων κλωστοϋφαντουργίας και των επικίνδυνων αποβλήτων από τα νοικοκυριά. Επιπλέον, θα πρέπει να φροντίσουν ώστε τα βιολογικά απόβλητα είτε να συλλέγονται χωριστά είτε να ανακυκλώνονται στην πηγή (λ.χ. με οικιακή κομποστοποίηση), με σχετική προθεσμία την 31η Δεκεμβρίου 2023. Οι πρακτικές αυτές έρχονται να προστεθούν στη χωριστή συλλογή που ισχύει ήδη για το χαρτί και το χαρτόνι, το γυαλί, το μέταλλο και το πλαστικό.
Η νομοθεσία ορίζει συγκεκριμένους στόχους ανακύκλωσης για τις συσκευασίες:
  Έως 2025
  Έως 2030
Όλες οι συσκευασίες
  65%
  70%
Πλαστικό
  50%
  55%
Ξύλο
  25%
  30%
Σιδηρούχα μέταλλα
  70%
  80%
Αλουμίνιο
  50%
  60%
Γυαλί
  70%
  75%
Χαρτί και χαρτόνι
  75%
  85%
Η νομοθεσία περιλαμβάνει στόχο για τη μείωση της υγειονομικής ταφής και ορίζει ελάχιστες απαιτήσεις για όλα τα προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Οι παραγωγοί προϊόντων που καλύπτονται από τα προγράμματα αυτά πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείριση των αποβλήτων σε σχέση με τα προϊόντα τους και θα υποχρεούνται να συνεισφέρουν οικονομικά. Επιπλέον, θεσπίστηκαν υποχρεωτικά προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για όλες τις συσκευασίες. Τα κράτη μέλη προσπαθούν να εξασφαλίσουν ότι από το 2030 δεν θα γίνονται δεκτά για υγειονομική ταφή απόβλητα —ιδίως αστικά— που είναι κατάλληλα για ανακύκλωση ή άλλου είδους ανάκτηση.
Η δέσμη μέτρων για τα απόβλητα θα ενισχύσει την ανακύκλωση αποβλήτων και θα συμβάλει έτσι στη δημιουργία μιας κυκλικής οικονομίας. Θα ενθαρρύνει τη χρήση ανακυκλώσιμων και επαναχρησιμοποιήσιμων συσκευασιών και θα βελτιώσει τον τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων.

Ιστορικό και επόμενα βήματα

Στις 3 Δεκεμβρίου 2015 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε αναθεωρημένο πακέτο για την κυκλική οικονομία, το οποίο περιελάβανε και τη λεγόμενη δέσμη μέτρων για τα απόβλητα, που αποτελείται από τέσσερις νομοθετικές προτάσεις. Η δέσμη αυτή ρυθμίζει περιβαλλοντικά προβλήματα με διακρατικές επιπτώσεις, καλύπτοντας τον αντίκτυπο της ακατάλληλης διαχείρισης αποβλήτων στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη δημιουργία απορριμμάτων, μεταξύ άλλων και στο θαλάσσιο περιβάλλον. Εξασφαλίζει ότι πολύτιμα υλικά που είναι ενσωματωμένα στα απόβλητα επαναχρησιμοποιούνται, ανακυκλώνονται και αναδιοχετεύονται αποτελεσματικά στην ευρωπαϊκή οικονομία και βοηθάει έτσι στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία και στη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από την εισαγωγή πρώτων υλών, προωθώντας τη συνετή, αποδοτική και ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων.
Στις 19 Μαΐου 2017 οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών στην ΕΕ κατέληξαν σε εντολή σχετικά με τη δέσμη μέτρων, ανοίγοντας τον δρόμο για τριμερείς διαλόγους, οι οποίοι άρχισαν στις 30 Μαΐου 2017. Στις 18 Δεκεμβρίου και έπειτα από αρκετούς γύρους διαπραγματεύσεων, επιτεύχθηκε μεταξύ της εσθονικής Προεδρίας και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προσωρινή συμφωνία, την οποία ενέκριναν στη συνέχεια οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών στην ΕΕ στις 23 Φεβρουαρίου.
Εφόσον έχει πλέον εγκριθεί από το Συμβούλιο, η νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επισκεφθείτε τη σελίδα της συνεδρίασης

Κατέβασμα ως pdf

(Πηγή: Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης)